Bij LED verlichting kom je vaak aanduidingen tegen zoals IP20, IP44, IP65, IP68 of IP69K. Dat lijkt technisch, maar eigenlijk is het heel simpel: de IP-waarde geeft aan hoe goed een product beschermd is tegen stof en vocht.
Die waarde is belangrijker dan veel mensen denken. Een lamp of LED strip die prima werkt in een droge woonkamer, is namelijk niet automatisch geschikt voor een badkamer, overkapping of tuin. Door de juiste IP-waarde te kiezen, voorkom je problemen en weet je beter of een product past bij jouw situatie.
Wat betekent een IP-waarde?
IP staat voor Ingress Protection. Achter deze aanduiding staan meestal twee cijfers.
-
Het eerste cijfer zegt iets over bescherming tegen vaste stoffen, zoals stof.
-
Het tweede cijfer zegt iets over bescherming tegen water of vocht.
Hoe hoger de cijfers, hoe beter het product meestal beschermd is tegen invloeden van buitenaf.
Voor veel klanten is vooral dat tweede deel belangrijk: hoe goed kan het product tegen vocht, regen of water?
Waarom is de juiste IP-waarde belangrijk?
Niet iedere ruimte stelt dezelfde eisen aan verlichting. In een slaapkamer of woonkamer heb je meestal genoeg aan een basisbescherming. In een badkamer, tuin of buitenmuur moet verlichting veel beter bestand zijn tegen vocht, condens of regen.
Kies je een te lage IP-waarde, dan kan dat op termijn problemen geven. Denk aan verminderde levensduur, storingen of verlichting die simpelweg niet geschikt blijkt voor de omgeving waarin je die wilt gebruiken.
Daarom is het slim om vooraf niet alleen naar het model of de lichtkleur te kijken, maar ook naar de beschermingsgraad.
IP20: geschikt voor droge binnenruimtes
IP20 is een veelvoorkomende beschermingsgraad voor verlichting binnenshuis. Deze waarde is meestal geschikt voor droge ruimtes waar geen vocht of spatwater voorkomt.
Denk bijvoorbeeld aan:
Voor dit soort toepassingen is IP20 vaak prima. Je hebt hier geen zware vochtbescherming nodig.
IP44: voor spatwater en licht vochtige toepassingen
IP44 is geschikt voor omgevingen waar een product te maken kan krijgen met spatwater. Dat maakt deze klasse interessanter voor bepaalde plekken waar meer vocht aanwezig is dan in een normale woonruimte.
Denk aan:
-
bepaalde zones in de badkamer
-
beschutte buitenplekken
-
overkappingen met beperkte directe weersbelasting
-
ruimtes waar af en toe vocht of condens voorkomt
IP44 is dus een mooie tussenstap wanneer IP20 te licht is, maar een zware buitenklasse nog niet per se nodig is.
IP65: een populaire keuze voor buiten
IP65 is een van de meest gekozen beschermingsgraden voor buitenverlichting. Deze klasse is stofdicht en goed bestand tegen water van buitenaf. Daardoor is IP65 voor veel standaard buitenprojecten een veilige en praktische keuze.
Denk aan:
Voor veel klanten is IP65 eigenlijk de “standaard buitenklasse” waar ze het vaakst op uitkomen.
IP68: voor zwaardere vochtbelasting
IP68 gaat verder dan IP65. Producten met IP68 zijn stofdicht en geschikt voor langduriger contact met water of onderdompeling, afhankelijk van wat de fabrikant precies opgeeft.
Dat laatste is belangrijk: bij IP68 moet je altijd ook kijken naar de productspecificaties zelf. De code zegt namelijk wel dat het product extra goed beschermd is, maar niet automatisch hoe diep of hoe lang het onder water kan blijven.
IP68 is vooral interessant bij:
-
zwaardere buitenomstandigheden
-
toepassingen met veel vochtbelasting
-
situaties waarbij een standaard buitenbescherming niet voldoende is
-
specialistische toepassingen
Voor een normale tuinlamp of standaard gevelspot is IP68 meestal niet nodig, maar voor zwaardere toepassingen kan het wel relevant zijn.
IP69 en IP69K: voor zeer zware omstandigheden
IP69 en vooral IP69K kom je tegen bij producten die ontworpen zijn voor echt zware omstandigheden. Denk aan situaties waar niet alleen vocht, maar ook krachtige waterstralen of intensieve reiniging een rol spelen.
Deze klasse is vooral interessant voor:
Voor normale woonhuisprojecten, tuinverlichting of een standaard overkapping is IP69K meestal niet nodig. Maar bij specialistische of professionele toepassingen kan dit juist wél de juiste keuze zijn.
Heb je altijd de hoogste IP-waarde nodig?
Nee, absoluut niet. Dat is een veelgemaakte denkfout.
Een hogere IP-waarde betekent niet automatisch dat een product voor iedere situatie beter is. Het gaat erom dat de bescherming past bij de toepassing.
Een paar voorbeelden:
-
Voor een droge woonkamer is IP20 vaak meer dan voldoende.
-
Voor een badkamer of beschutte vochtige plek kan IP44 logisch zijn.
-
Voor veel standaard buitenverlichting is IP65 een uitstekende keuze.
-
Voor zware vochtige omstandigheden kan IP68 interessant zijn.
-
Voor professioneel of industrieel gebruik met intensieve reiniging kan IP69K relevant zijn.
De juiste keuze is dus niet per se de hoogste waarde, maar de meest passende waarde.
Vergeet de rest van de installatie niet
Een belangrijk punt dat vaak over het hoofd wordt gezien: het gaat niet alleen om de lamp of LED strip zelf.
Ook deze onderdelen moeten passen bij de omgeving:
-
voedingen
-
connectoren
-
aansluitpunten
-
dimmers
-
controllers
-
kabelverbindingen
Je kunt een LED strip met een hoge IP-waarde hebben, maar als de rest van de installatie onvoldoende beschermd is, blijft dat alsnog een zwakke schakel.
Praktische vuistregel
Om het makkelijk te maken, kun je dit grofweg aanhouden:
-
IP20: droge binnenruimtes
-
IP44: spatwater of licht vochtige toepassingen
-
IP65: veel standaard buitenverlichting
-
IP68: zware vochtbelasting of onderdompeling, afhankelijk van specificatie
-
IP69 / IP69K: zeer zware omstandigheden, hoge druk of intensieve reiniging
Conclusie
De juiste IP-waarde kiezen is belangrijker dan veel mensen vooraf denken. Het bepaalt namelijk of verlichting niet alleen mooi is, maar ook echt geschikt is voor de plek waar je die wilt gebruiken.
Voor binnen is IP20 vaak genoeg.
Voor vochtige of spatwatergevoelige plekken is IP44 vaak logischer.
Voor buiten kom je vaak uit op IP65.
En voor zwaardere of specialistische toepassingen kunnen IP68 of IP69K de betere keuze zijn.
Door vooraf goed naar de omgeving en toepassing te kijken, voorkom je miskopen en weet je zeker dat jouw verlichting past bij het project.